■ ಸೈಯದ್ ಸಿದ್ದೀಕ್, ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ.
ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ: ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪಟ್ಟಣ, ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಿವೆ. ಭಕ್ತರ ಮನೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜನರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (ಪಿಓಪಿ) ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ನಡುವೆ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣ, ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಿಓಪಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಅವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.ಪಿಓಪಿ ಮೂರ್ತಿಯಿಂದ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ: ಪಿಓಪಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣಪತಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕೆರೆ, ಹಳ್ಳ, ನದಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮೂರ್ತಿಗೆ ಬಳಸುವ ಕೃತಕ ಬಣ್ಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಬಹುದು.ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗದೆ ಉಳಿಯುವ ಪಿಓಪಿ ಅವಶೇಷಗಳು ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದರಿAದ ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸಮಂಜಸ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ.ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ: ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಹಿತ: ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು
ತಯಾರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು. ಆ ಸರಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯದೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಪರಿಸರ ಸವಾಲಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲೂ ಎಚ್ಚರ ಅಗತ್ಯ: ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂರ್ತಿಗೆ ಬಳಸುವ ಬಣ್ಣಗಳೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಅತಿಯಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಲಂಕಾರ, ಥರ್ಮಾಕೋಲ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಏಕಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.ಭಕ್ತಿ ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಬೇಕೇ?: ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬವು ಭಕ್ತಿ, ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ ಆತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ.ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸೋಣ, ಪರಿಸರವನ್ನೂ ಉಳಿಸೋಣ? ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಈ ಬಾರಿಯ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಬೇಕಿದೆ.ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ವಿಸರ್ಜನಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ವಿಸರ್ಜನಾ ಕೊಳಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ನಮ್ಮ ಕೆರೆ, ಕಾಲುವೆ, ನದಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಆಚರಣೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪಿಓಪಿ ಗಣಪತಿ ಕ್ಷಣಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ಭಕ್ತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸುಂದರ ಸಮನ್ವಯ. ಈ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ನಮ್ಮದು ಆದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯದು.
