ಬೆಂಗಳೂರು: ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಹೌದು.. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಳಗಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು (ರಸ್ತೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು, ಒಳಚರಂಡಿ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳು) ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ನವೆಂಬರ್ 2024 ರ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಇತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಎನ್ಟಿಸಿಎ) ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (ಎಫ್ಆರ್ಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂದಿಗ್ಥತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳೊಳಗಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಓಲೈಕೆಯ ಸಾಧನವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸದಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಒಂದೆಡೆ, ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು FRA ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದರೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿನ 3,111 ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ, ಅರಣ್ಯಗಳೊಳಗಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಸಕರು ಅವರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರೊಬ್ಬರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ (PCCF) ಬಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, 'ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಹಿಂತಿರುಗದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. 2008-2012ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ನಾಗರಹೊಳೆ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು (NTR) ನಲ್ಲಿರುವ ಹಾಡಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಭೂಮಿಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂತೆಯೇ 'ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅರಣ್ಯಗಳ ಹೊರಗೆ ಇರಬೇಕು" ಎಂದು NTR ನ ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ "ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಅರಣ್ಯಗಳ ಒಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಆನೆಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತದ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ-ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು 10 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳಿಂದ 15 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಈಗ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅರಣ್ಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆ
ಇನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, 'ಬಂಡೀಪುರ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ನಾಗರಹೊಳೆ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (NTR) ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್, 2024 ರಲ್ಲಿ, ಸಚಿವ ಖಂಡ್ರೆ ಭೀಮ್ಗಡ್ ಮತ್ತು ಮಲೈ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸ್ಥಳಾಂತರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗನಬೆಟ್ಟ (BRT) ಹುಲಿ ಮೀಸಲು, ಕುದುರೆಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು NTR ನ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೋರಾಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
ನಿವೃತ್ತ ಪಿಸಿಸಿಎಫ್, ಬಿಜೆ ಹೊಸ್ಮತ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ ನಾಗರಹೊಳೆ ಅನೆಚೌಕೂರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, 'ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ತಮ್ಮ ವಾಸ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಈಗ ಅರಣ್ಯದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಭೂಮಿ ಇದೆ. ಅವರು ಅರಣ್ಯದ ಒಳಗೆ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ನಾಗರಹೊಳೆ ಅಥವಾ ಕಾಳಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಜೀವನೋಪಾಯವಿಲ್ಲ.
ನಾಗರಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಗೆ ವಾಹನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ವಾಪಸ್ ತಂದು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಅರಣ್ಯದ ಒಳಗೆಯೇ ಇರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅರಣ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. FRA ಭೂ ಮಂಜೂರಾತಿ ಅಥವಾ ಭೂ ವಿತರಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲ, ”ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಹೇಳಿದರು.
