ಶ್ರೀ ಮನು ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಗುರೂಜಿ ಶ್ರೀ ಮಾತಂಗ ಸಂಸ್ಕಾರ ಗುರುಪೀಠ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ.ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಚಾಂಡಾಳ’ ಹಾಗೂ ‘ಮಾತಂಗ’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಜನ್ಮದ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಈ ಇತಿಹಾಸದ ಸರಿಯಾದ ಅರಿವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
1. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಂಡಾಳರ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ‘ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ’ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಂಡಾಳರ ಉಗಮವನ್ನು ‘ವರ್ಣಸಂಕರ’ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಪುರುಷನ ವಿವಾಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಂತತಿಯನ್ನು ‘ಚಾಂಡಾಳ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೊರಗಿನವರು ಅಂದರೆ ‘ಅಂತ್ಯಜರು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಇವರು ಸ್ಮಶಾನ ರಕ್ಷಣೆ, ಶವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣದಂತಹ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದವರು.
2. ತಪೋನಿಧಿ ಮಾತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ದಿವ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ
ಮಾತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಚಾಂಡಾಳ ಕುಲದ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಅವರು ಚಾಂಡಾಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ, ತಮ್ಮ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿತ್ವದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದವರು.
ರಾಮಾಯಣದ ನಂಟು: ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪರಮ ಭಕ್ತೆ ಶಬರಿಯ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಮಾತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಹಂಪಿ (ವಿಜಯನಗರ) ಸಮೀಪವಿರುವ ‘ಮಾತಂಗ ಪರ್ವತ’ ಇಂದಿಗೂ ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಾಲಿ ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸವು ಇವರ ತಪೋಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಾತಂಗಿ ದೇವಿ ಆರಾಧನೆ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ‘ಮಾತಂಗಿ’ ದೇವಿಯನ್ನು ದಶಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೆಂದು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾತಂಗ ಕುಲದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
3. ಬುದ್ಧನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನು ಈ ವರ್ಗದ ಜನರ ಪರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯಾದನು.
ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆ: “ಜನ್ಮದಿಂದ ಯಾರೂ ಚಾಂಡಾಳನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯದಿಂದ (ಕರ್ಮ) ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬನು ಚಾಂಡಾಳ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುತ್ತಾನೆ” ಎಂಬುದು ಬುದ್ಧನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಮಾತಂಗ ಜಾತಕ: ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದ ‘ಮಾತಂಗ ಜಾತಕ’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ಮಾತಂಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಅಹಂಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ. ಸ್ಮಶಾನ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಸುನೀತನನ್ನು ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಅರ್ಹಂತ’ ಪದವಿ ನೀಡಿದ್ದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು.
4. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರ
ಚಾAಡಾಳರು ಮತ್ತು ಮಾತಂಗರು ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು. ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆದರೆ ಕಠಿಣವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಇವರು ಸಾವನ್ನು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಚಾಂಡಾಳನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಮನೀಷಾ ಪಂಚಕಮ್’ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂಲಕ “ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯು, ಚಾಂಡಾಳರು ಜ್ಞಾನದ ಸಾಕಾರ ರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಸಾರವೇನೆಂದರೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಜನ್ಮ ಯಾವುದೇ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಆಗಿರಲಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಯಾಗಬಲ್ಲ. ಮಾತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಪರಂಪರೆಯು ನಮಗೆ ಇದನ್ನೇ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ‘ಮಾತಂಗ ಸಂಸ್ಕಾರ’ಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
