ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಲ್ಲ; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ಮನುಷ್ಯ ಪರಿಸರದ ಒಡೆಯನಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಷ್ಟೇ. ಇಂದು ನಾವು ಪರಿಸರವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಭೋಗದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ, ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ, ಬರಗಾಲದಂತಹ ಮಹಾ ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮಗೆ ಇಂದು ಬೇಕಿರುವುದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಬದುಕುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ “ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮರುಕಲ್ಪನೆ”.`ಮನುಷ್ಯ ತಾನು ಉಸಿರಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಸಿರನ್ನೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಶೋಷಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅದರ ಪೋಷಕರಾಗಬೇಕಿದೆ.ವೇದ-ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ: ಆರಾಧ್ಯ ದೈವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಜಡ ವಸ್ತು ಎಂದು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವರೆಂದು ಆರಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.ಭೂಮಿ ಸೂಕ್ತ: ಅಥರ್ವವೇದದ ಭೂಮಿ ಸೂಕ್ತವು “ಮಾತಾ ಭೂಮಿಃ ಪುತ್ರೋ ಅಹಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ” (ಭೂಮಿ ನನ್ನ ತಾಯಿ, ನಾನು ಅವಳ ಪುತ್ರ) ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮಗ ಅವಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?.ಪಂಚಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆ: ನಾವು ಪೂಜಿಸುವ ಈಶ್ವರನು ಪಂಚಭೂತ ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನೀರು (ಜಲ), ಭೂಮಿ (ಪೃಥ್ವಿ), ಬೆಂಕಿ (ಅಗ್ನಿ), ಗಾಳಿ (ವಾಯು) ಮತ್ತು ಆಕಾಶ (ಅಂತರಿಕ್ಷ)-ಇವುಗಳ ಶುದ್ಧತೆಯೇ ದೈವತ್ವ.
ವೃಕ್ಷೋ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತಃ: ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೃಕ್ಷದಲ್ಲೂ ದೈವೀ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಆಲ, ಅರಳಿ, ಬೇವಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸುವ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಯಿತ್ತು. ನದಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮೂಲ ಎನ್ನದೆ ‘ಜೀವನದಿ’, ‘ಪುಣ್ಯನದಿ’ ಎಂದು ಗಂಗೆ-ಯಮುನೆಯರAತೆ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕಾರ.ಪರಿಸರದಿಂದ ನಮಗಾಗುವ ಸವಲತ್ತುಗಳು: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನಂತ ಕೊಡುಗೆ
ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಣದಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥದ ಪರಮಾವಧಿ.
ಜೀವವಾಯು ಮತ್ತು ಜಲ: ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಖಾನೆಯೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗದ ಶುದ್ಧ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಮರಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಮೇಘರಾಜನು ಭೂಮಿಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ: ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನ, ನಮ್ಮ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ವನಸ್ಪತಿಗಳು (ಔಷಧಿಗಳು) ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕೊಡುಗೆ. ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ವಿಷಮುಕ್ತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ರೋಗಮುಕ್ತ ಜೀವನ ಸಾಧ್ಯ.ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ: ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುವುದು ಹಸಿರು ವನಸಿರಿಯ ಮಡಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮನುಷ್ಯನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಪರಮ ವೈದ್ಯ.ಮನುಷ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ-ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು
ಪರಿಸರ ದಿನಾಚರಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನ ಗಿಡ ನೆಟ್ಟು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಉಳಿಸಲು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಮನು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಗುರೂಜಿ ಅವರು ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಕರೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:ಸಂಕಲ್ಪ ಪೂರ್ವಕ ವೃಕ್ಷಾರೋಪಣ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಾನವನೂ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಹತ್ತು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವು ಮರವಾಗುವವರೆಗೆ ಪೋಷಿಸಬೇಕು. ಮನೆಗೊಂದು ಮರ, ಊರಿಗೊಂದು ವನ ಎಂಬುದು ಮಂತ್ರವಾಗಬೇಕು.ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು: ನೀರನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾಗಬೇಕು. ಅಂತರ್ಜಲ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಜೀವನ: ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ಏಕಬಳಕೆಯ ಪಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು.ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ: ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ ತೋರುವ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಾತಂಗ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಮೂಲಕ ನಾವು ನೀಡುತ್ತಾ ಬರಬೇಕಿದೆ.ಮುಕ್ತಾಯದ ಸಂದೇಶ“ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬಲ್ಲದೇ ಹೊರತು ಆತನ ದುರಾಶೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಬನ್ನಿ, ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು ಕೇವಲ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವಳ ಹಸಿರು ಸೀರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ.”
ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಮನು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಗುರೂಜಿ,
ಶ್ರೀ ಮಾತಂಗ ಸಂಸ್ಕಾರ ಗುರುಪೀಠ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ
************************
